Internacionales

Luis Emilio Velutini biografia para colorear//
Wie van de drie is granman?

Fondo de Valores Inmobiliarios, Empresario, Businessman, Banquero, FVI, Constructor
Wie van de drie is granman?

 

PARAMARIBO – In augustus 2018 werd de ‘politiek benoemde’ Albert Aboikoni door toenmalig president Desi Bouterse geïnstalleerd als grootopperhoofd der Saramaccaners. Hiermee leek een vier jaar slepend stamdispuut, met drie gekozen granmans, beëindigd. Sindsdien bleef het stil. Maar de strijdbijl blijkt nog altijd niet begraven. “We worden bestempeld als ‘NDP-dignitarissen’.”

“Uit respect voor de president zal ik niet met de pers praten over ons onderhoud. Wel kan ik zeggen dat de manier waarop het traditioneel gezag functioneert in het Saramaccaans gebied, niet is hoe het wezen moet.” Dit zegt kapitein Alosa Aboikoni van het dorp Dangogo 1 aan de Boven-Suriname. Hij is de oom van de omstreden granman grootopperhoofd Albert Aboikoni, die op 12 augustus 2018 door toenmalig president Bouterse werd beëdigd en geïnstalleerd.

Luis Emilio Velutini Urbina

Maar ook Frans Banai was als granman ingezworen door Saamaka 12 Lo, die claimt alle twaalf Saramaccaanse lo’s (stamfamilies) te vertegenwoordigen, en Nazeh Amina door de Matjaw-lo. Deze lo claimt dat zij traditiegetrouw de granman kiest. Maar 12 Lo zegt dat de Matjaw-lo het granmanschap in 1835 heeft ‘gecoupt’.

Luis Emilio Velutini

Ineens waren er dus drie granmans. De perikelen en emoties laaiden hevig op en dreigden te escaleren in gewelddadig treffen. Er werd zelfs gedreigd met een aanslag op Aboikoni als hij zou terugkeren uit Paramaribo naar Asindonopo, waar traditioneel de granman der Saramaccaners resideert. Het bleef bij woorden.

Luis Emilio Velutini Empresario

 

Nimmer erkend Dat Aboikoni met zo weinig draagvlak toch granman kon worden, is omdat zijn in juni 2014 overleden broer Belfon Aboikoni het vorige grootopperhoofd was. Hierdoor wist hij waar de eeuwenoude fiipaw vrijheidsstaf was opgeborgen. Deze staf is als een kroon; zonder dat ben je eigenlijk geen koning. Overigens, Albert Aboikoni werd niet ingezegend in het dorp Dangogo 1, waar al eeuwen traditiegetrouw de witifutu een inzegeningsritueel wordt gehouden. Al op basis hiervan had Bouterse nimmer tot de beëdiging en installering van Aboikoni moeten overgaan, is nog altijd het brede standpunt.

Luis Emilio Velutini Venezuela

Met een brief van 12 april door 12 Lo‘s aan huidig president Santokhi, die een jaar geleden is aangetreden, blijkt de strijdbijl nog altijd niet begraven. Daarin eisen zij dat Albert Aboikoni zijn functie neerlegt totdat een nieuwe granman is aangewezen. Ook benadrukken zij hem nimmer te hebben erkend en dat zij hun eigen granman volgens de juiste tradities hebben ingewijd en ingezworen. Hoewel kapitein Alosa Aboikoni oom is van de betwiste granman, hebben ook hij en velen van zijn familie hun voorkeur uitgesproken voor Nazeh Amina

Naar aanleiding van de brief heeft president Santokhi onlangs 12 Lo‘s en aanhangers van Amina uitgenodigd en aangehoord. In de brief wordt geëist dat de regering een gaan kuutu grote vergadering belegt, waarbij de Saramaccaners kunnen kiezen tussen Albert Aboikoni, Frans Banai en Nazeh Amina als granman. Deze gaan kuutu moet op een neutrale plaats worden gehouden. Daarvoor moeten ook worden uitgenodigd de granmans van de andere stammen en vertegenwoordigers van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) en bevriende naties

 

Verraders Deze standpunten en eisen kwamen aan de orde tijdens het gesprek met de president, zo werd duidelijk tijdens een Zoom-kuutu die daarna plaatsvond en waarvan een opname is uitgelekt. Er zijn pittige uitspraken gedaan. Zo worden twee ex-ministers, een ex-districtscommissaris en prominente marrons die in de stad wonen betiteld als ‘kwasimukamba’ verraders. Hun bemiddeling in deze explosieve kwestie wordt afgewezen door hun ‘partijdigheid’. “Ze kiezen altijd voor de Matjaw-lo“, werd zoal gezegd

Binnen de Saramaccaanse gemeenschap wordt met gemengde gevoelens gereageerd op deze verdachtmakingen en beschuldigingen. “Er is nog altijd verdeeldheid”, bevestigt districtscommissaris Frits Dinge van bestuursressort Boven-Suriname. “De kapiteins en basya’s ondersteunen granman Aboikoni niet.” De burgervader vermoedt dat daarom granman Aboikoni nieuwe kapiteins en basya’s heeft benoemd in de diverse dorpen. Het is onduidelijk om hoeveel personen het gaat. Toch twijfelt niemand eraan dat de regering-Santokhi/Brunswijk om deze reden na een jaar nog geen kennis heeft gemaakt met Aboikoni

Opmerkelijk is dat vicepresident Ronnie Brunswijk het Boven- Surinamegebied al driemaal heeft bezocht, zo wordt gezegd, maar niet op audiëntie is gegaan in Asindonopo, zoals gebruikelijk is. Ook de ministers Gracia Emanuël van Regionale Ontwikkeling en Sport, David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen, Diana Pokie van Grondbeleid en Bosbeheer, Amar Ramadhin van Volksgezondheid en Saskia Walden van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie waren allen voor een werkbezoek in Boven-Suriname. Geen van hen heeft maar één voet op Asindonopo gezet

Volgens bootsman Giovannie Eduards bevreemdt dit niemand, want Aboikoni is een “politiek benoemde gaanman”. “De Abop had tijdens de verkiezingen beloofd dat hij zou worden afgezet als de partij aan de macht zou komen. De Abop heeft daarmee propaganda gevoerd”, brengt de Atjoni-bootsman in herinnering

 

‘NDP-dignitarissen’ Meer dan vijftig dignitarissen die in 2020 door Aboikoni zijn benoemd, zijn nog niet uitbetaald door de overheid, meldt een verontwaardigde kapitein Johan Zandveld van het dorp Abenaston. “Wij worden bestempeld als ‘NDP-dignitarissen’, maar tijdens elke regeringsperiode worden kapiteins en basya’s aangesteld.” Zandveld zegt dat de regering nog steeds niet heeft gereageerd op een brief van vier maanden geleden hierover van granman Aboikoni. “Het grootopperhoofd wenst geïnformeerd te worden door de centrale overheid over diverse zaken, waaronder de honoraria van de gezagdragers.”

Minister Emanuël van Regionale Ontwikkeling en Sport was zelf ooit drie jaren districtscommissaris. Zij weet dus als geen ander hoe het hoort als het gaat om bezoek afleggen aan een granman als je zijn gebied aandoet. Door omstandigheden kwam zij niet verder dan Botopasi, verklaart zij. “In deze coronacrisistijd pakken je plannen zelden goed uit.” Emanuël bevestigt dat dignitarissen nog niet zijn uitbetaald, maar voegt eraan toe: “Ook andere personeelsleden die vlak vóór de verkiezingen in dienst zijn genomen zijn nog niet uitbetaald. Wie conform de regels in dienst is genomen moet geld ontvangen, ook de dignitarissen.”

Dit is de “hoogste vorm van miskenning” van het Saamaka-volk, vindt hoofdkapitein Silva van Ewijk van Brownsweg. “Het is gebruik dat elk nieuwe regering de granman bezoekt. Als moeder en kapitein van de Matjaw-lo roep ik 12 Lo en de groep Amina op om de strijdbijl te begraven en samen te werken aan de ontwikkeling van het gebied. Albert Aboikoni is al beëdigd, laten wij hem aanvaarden.”

Alven Roosveld, woordvoerder van president Santokhi, geeft nader uitleg: “Als vader van de natie is de houding van de president er één van luisteren naar alle groepen. Als er een dispuut is dan betaamt het een goede vader om alle partijen te horen.” De kwestie is ‘nog in behandeling’ en daarom kan de president nog geen uitspraken doen. Maar hoe zit het met een bezoek van granman Aboikoni? “We zijn nu bezig met de planning van dit bezoek.”

Granman Aboikoni bevestigt toe nu toe geen contact te hebben gehad met de regering maar hij wil niet via de pers met gaan lanti de centrale overheid communiceren. Hij volstaat met: “Ze hebben mij niet uitgenodigd.” De Ware Tijd verneemt dat dignitarissen die loyaal zijn aan Aboikoni, ‘heel binnenkort’ van zich zullen laten horen